COP31 Başkanı Kurum, Türk devletlerini elektrifikasyon hedefine ortak olmaya çağırdı
Kurum, Antalya'daki yuvarlak masa toplantısında Türk Devletleri Teşkilatı üyelerini elektrifikasyon hedefine katılmaya çağırdı ve kentsel dönüşümü yatırımcılarla buluşturacak TULIP platformunu duyurdu.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkeleri 2035’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’ne katılmaya davet etti. Kurum, Antalya’da sürmekte olan COP31 İklim Zirvesi’nin 8. gününde Türk Devletleri Teşkilatı Çevre ve İklim Değişikliği Bakanları COP31 Üst Düzey Yuvarlak Masa Toplantısı’nda konuştu. Toplantıda bir de yeni platform duyurdu: TULIP.
Toplantıya kimler katıldı
Kurum, bakanlara COP31 Eylem Gündemi’nin öncelikleri hakkında bilgi verdi. Toplantıda küresel elektrifikasyonun artırılması ve atıklardan kaynaklanan metanın azaltılması konuları da görüşüldü. Açılış konuşmasını Kurum yaptı. Ardından şu isimler birer konuşma yaptı:
- Aziz Abdukhakimov, Özbekistan Çevre Konularından Sorumlu Danışmanı ve Ekoloji ve İklim Değişikliği Ulusal Komitesi Başkanı
- Alibek Kuantyrov, Kazakistan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanı
- Umayra Taghiyeva, Azerbaycan Cumhuriyeti Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakan Yardımcısı
- Asel Raimkulova, Kırgız Cumhuriyeti Doğal Kaynaklar, Ekoloji ve Teknik Denetim Bakan Yardımcısı
- Fikri Ataoğlu, KKTC Başbakan Yardımcısı ve Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanı
Ortak tehditler ve Türk Yeşil Vizyonu
Kurum, nisan ayında Astana’da yapılan 2. Çevre ve Ekoloji Bakanları Toplantısı’nda Aral’dan Hazar’a, buzulların erimesinden arazi bozulmasına kadar ortak coğrafyanın karşı karşıya olduğu tehditlerin ele alındığını hatırlattı. Bu tehditlerin hiçbirinin tek bir ülkenin meselesi olarak görülemeyeceğini söyleyen Kurum, konunun Türk dünyası için aynı zamanda bir dayanışma ve kardeşlik meselesi olduğunu belirtti.
Kurum, 2024’te Türk Devletleri arasında kabul edilen Türk Yeşil Vizyonu’na da değindi. Vizyonun ortak geleceğe dair önemli bir irade ortaya koyduğunu vurguladı. Süreci şöyle özetledi: Bakü’de COP29 kapsamında çevre ve ekolojiden sorumlu bakanlar ilk kez aynı masada toplandı, Astana’da ikinci adım atıldı, şimdi Antalya’dalar. Ona göre bu yolu ortak projeler, yatırımlar ve sonuç üreten çalışmalarla büyütmenin zamanı geldi.
Elektrifikasyon çağrısı
Kurum, COP31 kapsamında geliştirilen 2035’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’nün, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmayı amaçladığını anlattı. Kardeş ülkeleri bu girişime katılmaya çağırdı. Temiz enerji yatırımlarının birlikte büyütülmesini, şebeke ve depolama teknolojilerinde tecrübelerin birleştirilmesini, enerji verimliliğinde ortak programlar geliştirilmesini önerdi.
Elektrifikasyonun yalnızca enerji sektörünü ilgilendiren teknik bir başlık olmadığını söyleyen Kurum, elektriği şöyle tarif etti: hastanede çalışan cihaz, tarladaki sulama sistemi, fabrikadaki üretim, öğrencinin kullandığı teknoloji ve bir şehrin afet anında ayakta kalabilmesi. Bu nedenle Türk dünyasının enerji dönüşümünün büyük bir kalkınma ve teknoloji hamlesine çevrilebileceğini ifade etti.
Döngüsel malzeme ve dirençli şehirler
Kurum, üretim ve imalatta küresel döngüsel malzeme kullanımını 2035’e kadar en az yüzde 15’e yükseltme hedefi için de destek beklediklerini söyledi. Atığı, kaynağı ve tasarrufu kazanca, çevre politikasını ekonomik güce dönüştürecek ortak modeller geliştirilebileceğini belirtti.
Şehirleri sıcak hava dalgalarına, sellere, kuraklığa ve diğer afet risklerine karşı daha dirençli kılmanın da ortak mesele olduğunu söyledi. Türkiye’nin deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarında önemli bir tecrübe kazandığını, burada konutu altyapıyla, altyapıyı ulaşımla, ulaşımı sosyal hayatla birlikte ele aldıklarını anlattı. Bu birikimi kardeş ülkelerle paylaşmaya, onların tecrübelerinden yararlanmaya hazır olduklarını söyledi.
Yeni platform: TULIP
Kurum, toplantıdan somut işler çıkmasını istediklerini belirterek TULIP adlı yeni bir platform kurduklarını duyurdu. Platform, Türk Devletleri arasında çevre ve iklim alanında geliştirilen iş birliğini kentsel gelişim ve yatırım alanlarına taşıyacak. TULIP, COP31 Başkanlığı’nın başlattığı SURFF girişimini destekleyecek. Ülkelerdeki kentsel dönüşüm ve akıllı şehir projeleri de bu platform üzerinden yatırımcılar ve finans kuruluşlarıyla buluşturulacak.
Kurum’un önerileri
Kurum, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki kuraklık, su yönetimi ve erken uyarı kapasitesinin daha etkin kullanılması gerektiğini söyledi. Önerileri şöyle sıraladı:
- Kuraklık Önleme Enstitüsü’nün imkanlarını ülkelerin ilgili kurumlarıyla daha güçlü biçimde buluşturmak
- Türk Yeşil Vizyonu kapsamında yatırıma hazır ortak proje havuzları oluşturmak
- İklim Uygulama Köprüsü aracılığıyla bu projeleri uygun finansman imkanlarıyla buluşturmak
- Bakanlıkların uzmanları arasında düzenli çalışma mekanizmaları kurmak
- Belediyeleri, üniversiteleri, gençleri, mühendisleri ve girişimcileri ortaklığın içine daha fazla katmak
Kurum, her toplantıda yeni niyetler açıklamak yerine bir önceki toplantıda verilen sözlerin ne kadarının hayata geçtiğine bakılması gerektiğini de söyledi. Türk Yeşil Vizyonu’nun yalnızca üzerinde uzlaşılan bir belge olarak kalmamasını, yaşayan, üreten, yatırım oluşturan ve sonuç veren bir Türk dünyası ortaklığına dönüşmesini istedi.






