Duran: Algoritmik Çağda Kontrol Şirketlerin Elinde mi?
İletişim Başkanı Duran, algoritmaların bilgiye erişimi ve kamuoyunu şekillendirdiği çağda hesap verebilirlik, adalet ve çoğulculuk çağrısı yaptı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, TRT World Forum kapsamında “Algoritmik Çağda Kontrol Kimde? Şirketler, Devletler, Vatandaşlar” başlıklı oturumda konuştu. Duran, dijital dönüşümün kamusal alanı nasıl yeniden şekillendirdiğini ve bu dönüşümün sorumluluğunun kime ait olduğunu değerlendirdi.
Eşik bekçisinin yerini algoritmalar aldı
Duran, gazetecilikte uzun yıllar editörlerin haberlerin doğruluğuna, kamu yararına uygunluğuna ve yayımlanıp yayımlanamayacağına karar verdiğini hatırlattı. Kararların hesabını sorulabilen kişilerin verdiğini belirten Duran, bugün bu rolün giderek algoritmalara geçtiğini söyledi. Duran’a göre bir haber doğru olsa bile algoritmalar nedeniyle okuyucuya ulaşamayabilir, buna karşılık yanıltıcı içerikler hızla yayılabilir.
Gazetecilik ve ekonomik sürdürülebilirlik
Duran, bir haberin hazırlanma sürecindeki emeğe dikkat çekerek, haberin platformlarda özetlenmesi ve kaynağına atıf yapılmadan sunulması durumunda haber üreticilerinin mali açıdan zorlandığını ifade etti. Gazeteciliğin bağımsızlığa, mali desteğe ve güçlü bir meslek etiğine ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Kültürel hafıza ve dijital egemenlik
Duran, genç nesillerin tarihlerini ve kültürel miraslarını giderek dijital platformlar üzerinden öğrendiğine işaret ederek, bu durumun kültürel kimlik ve millî hafıza açısından önemli sorular doğurduğunu söyledi. Türkiye açısından meselenin aynı zamanda bir dijital egemenlik meselesi olduğunu belirtti.
Üç temel ilke: hesap verebilirlik, adalet ve çoğulculuk
Duran, algoritmik düzenin hesap verebilirlik, algoritmik dağıtımda adalet ve çoğulculuk ilkeleri üzerine kurulması gerektiğini savundu. Algoritmaların işleyişinde daha fazla şeffaflık çağrısında bulunan Duran, dijital dünyanın yalnızca birkaç büyük şirketin değil, farklı milletlere ve kültürlere ait bir alan olması gerektiğini ifade etti.
Gazze’den gelen haberler ve gazetecilerin bedeli
Duran, Anadolu Ajansı serbest kameramanı Muntasır es-Savvaf’ın Gazze’de İsrail’in düzenlediği hava saldırısında hayatını kaybettiğini, TRT Arabi kameramanı Sami Şehade’nin ise Gazze’de haber takibi sırasında ağır yaralanarak sağ bacağını kaybettiğini hatırlattı. Duran, bazı büyük dijital platformlarda Gazze’den gelen içeriklerin kaldırıldığı veya erişiminin kısıtlandığı yönündeki belgelenmiş iddialara da değindi.
Kontrol kimin elinde olmalı?
Duran, konuşmasının sonunda algoritmik çağda kontrolün muhakeme edebilen, hakikati savunabilen ve tercihlerinin sorumluluğunu üstlenebilen insanların elinde kalması gerektiğini söyledi. Teknolojinin insani ve etik bir yönelimle geliştirilmesi çağrısıyla konuşmasını tamamladı.






