COP31’de Gıda ve Su Güvenliği İçin Biyoalgılayıcılar Masaya Yatırıldı
TÜBA Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, COP31'de gıda ve su güvenliğini sağlayan biyoalgılayıcı teknolojilerini ve saha uygulamalarını anlattı.

COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de düzenlenen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğinde kullanılan biyoalgılayıcı teknolojilerini ele aldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın düzenlediği oturumda sunum yapan Gürsan, “Gıda ve Su Güvenliğine Yönelik Biyoalgılayıcılar” başlığını taşıyan çalışmasında iklim değişikliğinin gıda ve su kaynakları üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
İklim değişikliğinin gıda ve suya etkisi
Gürsan, sıcaklık ve yağış rejimlerinde yaşanan değişimlerin tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ve su kaynaklı risklere maruz kalma düzeyini doğrudan etkilediğini belirtti. Sunumda, bu riskleri erken aşamada tespit edebilecek sistemlerin önemi üzerinde duruldu.
Biyoalgılayıcıların çalışma prensibi ve kullanım alanları
Aptamer, antikor ve enzim gibi biyolojik tanıma elemanlarının hedef maddelerle etkileşiminin ölçülebilir sinyallere dönüştürüldüğünü anlatan Gürsan, bu sistemlerin mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarının belirlenmesinde kullanılabildiğini aktardı. Sunumda, zearalenon, patulin ve aflatoksin B1 gibi mikotoksinlere yönelik güncel araştırma ve uygulama örnekleri paylaşıldı. Su güvenliği kapsamında ise ağır metal iyonları, ilaç kalıntıları ve mikrobiyal kirliliğin izlenmesine yönelik sensör yaklaşımları ele alındı.
Saha uygulamaları ve performans ölçütleri
Taşınabilir okuyucuların ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin, laboratuvar dışında hızlı tarama imkânı sunabileceği vurgulandı. Gürsan, bu sistemlerin sahada güvenilir sonuç verebilmesi için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi performans ölçütlerinin gerçek örnekler üzerinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Sonuçların uygun referans yöntemlerle karşılaştırılmasının da teknolojinin güvenilirliği açısından belirleyici olduğunu belirtti.
Oturumda ayrıca TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de sunum yaptı. Programda tarım ve gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği, gıda sistemleri ile iklim değişikliği ve sağlık konuları farklı kurum ve uzmanların katkılarıyla değerlendirildi.






