Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisiyle Masaya Yatırıldı

İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” programında, TÜBA Konsey Üyesi ve İTÜ eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen konuştu. Açılış konuşmalarını İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu birlikte gerçekleştirdi.

Osmanlı’dan günümüze uzanan ortak bir geçmiş

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca güncel diplomasi ve ticari anlaşmalardan ibaret olmadığını, Akdeniz’in ortak tarihinden ve yüzyıllara yayılan ticaret ağlarından beslenen çok katmanlı bir geçmişe dayandığını vurguladı. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyılın ticari ve mali ilişkilerine, oradan da 20. yüzyılın dönüşümlerinden bugünkü iş birliklerine uzanan bu tarihsel gelişim programın ana eksenini oluşturdu. Koyuncu, 1963 tarihli Ankara Anlaşması’nı ilişkilerdeki önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendirdi.

Bilim diplomasisi ve ortak projeler

Koyuncu konuşmasında, TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçi Raporları (1512-1789)” adlı eseri katılımcılarla paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelere dayanan çalışmanın Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarını aydınlattığını belirtti. Ayrıca Roma’da katıldığı, Avrupa Birliği destekli Water4All projesine ve İtalyan ortaklarla yapılan yeni proje başvurularına değindi. TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkileri ve iki akademi arasında imzalanan Mutabakat Zaptı da konuşmada yer aldı.

Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını ifade etti. Bu çerçevede, 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da planlanan Dünya Bilim Forumu’na (World Science Forum) da dikkat çekti.

Akademisyenlerden tarihsel ve ekonomik değerlendirmeler

Açılışın ardından Gaetano Sabatini modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını ele alırken, Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri değerlendirdi. ODTÜ’den Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda gazete üzerine sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, 1963 tarihli anlaşmayı ve ticari ilişkileri değerlendirirken, Brugge Birleşmiş Milletler Üniversitesi’nden Lelio Iapadre Avrupa Birliği bağlamında ilişkilerin güncel durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış değerlendirmelerini Gaetano Sabatini yaptı.